Publikacje

• • • JEŻYKI
    • MOTYLKI
    • ZAJĄCZKI 
    • KRASNOLUDKI
    • PSZCZÓŁKI
    • TYGRYSKI
    • ŻABKI
    • WIEWIÓRKI

• • • • ŻABKI

      • Kwiecień 2026 r.

        INNE W DOMU, INNE W PRZEDSZKOLU. PROFILAKTYKA ZACHOWAŃ NIEPOŻĄDANYCH

        Każde dziecko funkcjonuje w wielu środowiskach – najważniejsze z nich to dom rodzinny oraz przedszkole. Choć to wciąż ten sam mały człowiek, jego zachowanie może się znacząco różnić w zależności od miejsca, sytuacji i osób, które go otaczają. Dla wielu rodziców bywa to zaskakujące: dziecko spokojne i współpracujące w domu może sprawiać trudności w grupie przedszkolnej – lub odwrotnie. Skąd biorą się te różnice i jak wspólnie im przeciwdziałać?

        Przedszkole to dla dziecka zupełnie inne środowisko niż dom. W grupie rówieśniczej obowiązują określone zasady, pojawia się konieczność dzielenia się uwagą dorosłego, przestrzegania reguł oraz radzenia sobie z emocjami w obecności innych dzieci. To naturalne, że dziecko testuje granice, uczy się nowych zachowań i reaguje na zmiany. W domu relacje są bardziej indywidualne, a wymagania często elastyczne. W przedszkolu natomiast pojawia się struktura, rytm dnia i oczekiwania dostosowane do całej grupy. Dla niektórych dzieci to wyzwanie, które może prowadzić do zachowań trudnych, takich jak impulsywność, trudności w czekaniu na swoją kolej, konflikty z rówieśnikami czy wycofanie.

        Warto pamiętać, że zachowanie dziecka to forma komunikatu – często informuje ono o swoich emocjach, potrzebach lub trudnościach, których nie potrafi jeszcze nazwać. Zachowania trudne nie pojawiają się bez powodu. Do najczęstszych przyczyn należą:

        • zmiana środowiska lub sytuacji życiowej (np. narodziny rodzeństwa, przeprowadzka),
        • zmęczenie i przebodźcowanie,
        • trudności w radzeniu sobie z emocjami,
        • brak jasno określonych granic,
        • chęć zwrócenia na siebie uwagi,
        • naśladowanie innych dzieci,
        • niedojrzałość emocjonalna, adekwatna do wieku.

        Zrozumienie źródła zachowania to pierwszy krok do skutecznego wsparcia dziecka. Skuteczna profilaktyka opiera się na codziennych, świadomych działaniach dorosłych – zarówno w domu, jak i w przedszkolu.

        1. Spójność zasad i oczekiwań. Dziecko czuje się bezpiecznie, gdy wie, czego się od niego oczekuje. Warto dążyć do tego, aby podstawowe zasady były podobne w domu i w przedszkolu – np. dotyczące szacunku, bezpieczeństwa czy komunikacji.

        2. Stały rytm dnia. Przewidywalność daje dzieciom poczucie bezpieczeństwa. Regularne pory posiłków, snu i zabawy pomagają dziecku lepiej funkcjonować i ograniczają napięcie.

        3. Wzmacnianie pozytywnych zachowań. Dzieci uczą się poprzez doświadczenie. Zauważanie i nazywanie pozytywnych zachowań („Widzę, że pięknie się podzieliłeś”, „Poczekałeś na swoją kolej – brawo!”) wzmacnia je znacznie skuteczniej niż częste zwracanie uwagi na błędy.

        4. Nauka rozpoznawania emocji. Umiejętność radzenia sobie z emocjami nie jest wrodzona – dziecko musi się jej nauczyć. Pomocne są rozmowy, książeczki, zabawy tematyczne oraz modelowanie przez dorosłych odpowiednich reakcji.

        5. Jasne granice i konsekwencja. Granice nie są karą – są drogowskazem. Dziecko potrzebuje wiedzieć, co jest dozwolone, a co nie. Konsekwencja dorosłych pomaga budować poczucie bezpieczeństwa i porządku.

        6. Odpowiednia ilość uwagi. Dzieci często „walczą” o uwagę dorosłego. Regularne poświęcanie dziecku czasu (nawet krótkiego, ale uważnego) zmniejsza potrzebę zwracania na siebie uwagi poprzez trudne zachowania.

        Jak reagować na trudne zachowania? Profilaktyka to jedno, ale ważne jest również odpowiednie reagowanie, gdy trudne zachowanie już się pojawi.

        • Zachowaj spokój – emocje dorosłego udzielają się dziecku.
        • Nazwij sytuację i emocje – „Widzę, że jesteś zdenerwowany”.
        • Przypomnij zasadę – krótko i jasno.
        • Pokaż alternatywę – „Zamiast bić, możesz powiedzieć, że jesteś zły”.
        • Bądź konsekwentny – reakcje powinny być przewidywalne.
        • Unikaj zawstydzania i etykietowania („jesteś niegrzeczny”) – skupiaj się na zachowaniu, nie na dziecku.

        Współpraca rodziców i przedszkola – klucz do sukcesu

        Najlepsze efekty wychowawcze osiąga się wtedy, gdy dorośli działają razem. Regularna komunikacja między rodzicami a nauczycielami pozwala:

        • szybciej zauważyć trudności,
        • lepiej zrozumieć potrzeby dziecka,
        • ustalić wspólne strategie działania,
        • wzmacniać spójność oddziaływań wychowawczych.

        Warto pamiętać, że zarówno rodzice, jak i nauczyciele mają ten sam cel – dobro dziecka i jego prawidłowy rozwój.

        Najważniejszym czynnikiem chroniącym przed zachowaniami niepożądanymi jest dobra relacja z dorosłym. Dziecko, które czuje się zauważone, wysłuchane i akceptowane, łatwiej radzi sobie z emocjami i rzadziej przejawia trudne zachowania.

        Budowanie relacji opiera się na:

        • uważnym słuchaniu,
        • akceptacji emocji dziecka,
        • okazywaniu bliskości,
        • wspólnym spędzaniu czasu.

        Różnice w zachowaniu dziecka w domu i w przedszkolu są naturalne i stanowią część jego rozwoju. Kluczowe jest ich zrozumienie oraz wspólne, spójne działania dorosłych. Profilaktyka zachowań niepożądanych nie polega na eliminowaniu trudności, lecz na wspieraniu dziecka w nauce funkcjonowania w świecie społecznym. Dzięki cierpliwości, konsekwencji i współpracy możemy pomóc dziecku rozwijać umiejętności, które będą fundamentem jego przyszłych relacji i sukcesów.Początek formularza

         

        Marzec 2026 r.

        Początek formularzaMAŁE DZIECKO, WIELKIE EMOCJE

        Rozwój dziecka w wieku przedszkolnym to nie tylko nauka liczenia, rysowania czy zapamiętywania wierszyków. To przede wszystkim intensywny rozwój emocjonalny. To właśnie emocje wpływają na to, czy dziecko czuje się bezpieczne, czy potrafi budować relacje, jak reaguje na trudności i czy wierzy w siebie. W świecie przedszkolaka wszystko jest „bardzo”. Bardzo się cieszy, bardzo się złości, bardzo się boi i bardzo się smuci. Emocje pojawiają się szybko i są przeżywane całą sobą. Dziecko dopiero uczy się je rozumieć – nie potrafi jeszcze powiedzieć: „Jestem rozczarowany” albo „Czuję się odrzucony”. Zamiast tego widzimy łzy, krzyk, wycofanie albo milczenie.

        Złość – kiedy świat nie idzie po mojej myśli

        Złość to jedna z najczęstszych emocji w wieku przedszkolnym. Pojawia się, gdy coś nie wychodzi, gdy ktoś zabiera zabawkę, gdy trzeba zakończyć zabawę i wrócić do domu. Wyobraźmy sobie sytuację: dziecko buduje wieżę z klocków. Budowla się przewraca. Pojawia się krzyk, rzucenie klockiem, czasem nawet słowa: „Już nigdy nie będę budować!”. W tej chwili dziecko nie „przesadza” – ono naprawdę przeżywa frustrację i bezradność.       

        Inny przykład: mama mówi, że czas wyjść z placu zabaw. Dziecko reaguje płaczem lub kładzie się na ziemi. Za tą reakcją często stoi żal i trudność z zaakceptowaniem zmiany.                                                                             

        Złość sama w sobie nie jest czymś złym. To informacja: „Coś jest dla mnie ważne”, „Moje potrzeby nie są zaspokojone”. Naszym zadaniem nie jest wyeliminowanie złości, lecz nauczenie dziecka bezpiecznego jej wyrażania. Możemy powiedzieć:
        „Widzę, że jesteś bardzo zły. Chciałeś zostać dłużej. Rozumiem to. Nie zgadzam się jednak na kopanie”.

        Strach – potrzeba bezpieczeństwa

        Strach w wieku przedszkolnym również jest bardzo częsty. Może dotyczyć ciemności, nowych sytuacji, rozstania z rodzicem, występu przed grupą czy nawet głośnego dźwięku.

        Dziecko, które rano nie chce wejść do sali i kurczowo trzyma się rodzica, nie manipuluje. Ono sygnalizuje: „Potrzebuję więcej poczucia bezpieczeństwa”.

        Gdy mówimy: „Nie ma się czego bać”, często nie pomagamy. Dużo skuteczniejsze jest:
        „Widzę, że się boisz. To nowe miejsce. Jestem tu z tobą. Poradzisz sobie”.

        Kiedy dziecko doświadcza, że dorosły traktuje jego lęk poważnie, stopniowo uczy się odwagi.

        Smutek – emocja, której często się boimy

        Smutek bywa przez dorosłych trudniejszy do zaakceptowania niż złość. Gdy dziecko płacze, mamy naturalną potrzebę szybko „naprawić” sytuację: odwrócić uwagę, rozśmieszyć, powiedzieć „nic się nie stało”. Tymczasem smutek jest niezwykle ważną emocją.

        Dziecko może być smutne, gdy:

        • kolega nie chce się z nim bawić,
        • ulubiona zabawka się zepsuje,
        • przegra w grze,
        • ktoś powie coś przykrego,
        • rodzic wyjedzie służbowo,
        • musi rozstać się rano w przedszkolu.

        Dla dorosłego to drobiazg, dla dziecka – prawdziwa strata.

        Kiedy słyszy: „To tylko zabawka”, może poczuć, że jego przeżycia nie są ważne. Gdy natomiast usłyszy:
        „Widzę, że jest ci bardzo smutno. Ta zabawka była dla ciebie ważna” – uczy się, że jego emocje mają znaczenie.

        Smutek uczy empatii. Dziecko, które samo doświadcza zrozumienia w trudnych chwilach, łatwiej zauważa smutek u innych. Uczy się współczucia i wrażliwości.

        Co ważne, smutek – jeśli ma przestrzeń – mija. Dziecko, które może się wypłakać, przytulić, pobyć chwilę w ciszy, szybciej wraca do równowagi niż to, którego emocje są ignorowane.

        Radość – fundament motywacji

        Nie można zapominać o radości. To ona buduje motywację do działania i uczenia się. Dziecko, które doświadcza sukcesu – nawet małego – rośnie w poczuciu sprawczości.

        „Udało mi się!” – to zdanie wzmacnia wiarę w siebie bardziej niż jakiekolwiek pochwały.

        Radość z bycia w grupie, wspólnej zabawy czy wykonanej pracy jest siłą napędową rozwoju.

        Dlaczego rozwój emocjonalny jest tak ważny?

        Dziecko, które:

        • potrafi powiedzieć „jestem zły” zamiast uderzyć,
        • umie poprosić o pomoc, gdy się boi,
        • potrafi przeżyć smutek i wrócić do zabawy,
        • z radością dzieli się sukcesem,

        lepiej radzi sobie w relacjach i w przyszłej edukacji szkolnej.

        Gotowość szkolna to nie tylko znajomość liter. To także umiejętność czekania na swoją kolej, znoszenia porażki, współpracy z innymi i regulowania emocji.

        Rola dorosłego

        Dzieci uczą się radzenia sobie z emocjami poprzez relację. Gdy dorosły:

        • nazywa uczucia,
        • zachowuje spokój,
        • stawia jasne granice,
        • daje wsparcie zamiast ocen,

        dziecko buduje w sobie wewnętrzne poczucie bezpieczeństwa.

        Nie chodzi o to, by chronić dziecko przed każdą trudną emocją. Chodzi o to, by nie zostawiać go z nią samego. Emocje są fundamentem rozwoju. To dzięki nim dziecko poznaje siebie, uczy się empatii i buduje relacje. Złość uczy stawiania granic, strach – ostrożności, smutek – wrażliwości, a radość – wiary w siebie. Naszym zadaniem nie jest eliminowanie emocji, lecz towarzyszenie dziecku w ich przeżywaniu. Bo wychowanie to nie tylko nauka liter i cyfr. To przede wszystkim nauka, jak rozumieć siebie i radzić sobie z tym, co czujemy każdego dnia.

         

        Luty 2026 r.

        BEZPIECZNA ZIMA - BEZPIECZNE FERIE

        Ferie zimowe to szczególny okres w życiu dzieci w wieku przedszkolnym. Jest to czas odpoczynku od codziennych obowiązków, większej swobody, zabaw na świeżym powietrzu oraz spędzania czasu z rodziną. Zimowa aura sprzyja aktywnościom takim jak zabawy na śniegu, spacery czy wyjazdy, jednak jednocześnie niesie ze sobą zwiększone ryzyko wypadków i zagrożeń dla zdrowia najmłodszych. Dzieci w wieku przedszkolnym nie zawsze potrafią przewidzieć skutki swoich działań, dlatego odpowiedzialność za ich bezpieczeństwo spoczywa przede wszystkim na osobach dorosłych. Kluczowe znaczenie ma zarówno stała opieka, jak i systematyczne przypominanie podstawowych zasad bezpiecznego zachowania w różnych sytuacjach – podczas zabaw na zewnątrz, w domu oraz w kontaktach z innymi osobami.

        1. Bezpieczeństwo podczas zabaw na świeżym powietrzu

        Zabawy zimowe powinny odbywać się wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych i pod nadzorem osób dorosłych.

        Zalecenia:

        - dzieci nie powinny bawić się w pobliżu ulic, parkingów, torów kolejowych ani zbiorników wodnych,

        - zjazdy na sankach i ślizgaczach należy organizować na bezpiecznych górkach, z dala od ruchu drogowego,

        - zabawy na lodzie są niedozwolone, nawet jeśli wydaje się on gruby i stabilny,

        - dzieci powinny znać zasady bezpiecznej zabawy i stosować się do poleceń dorosłych.

        2. Odpowiedni ubiór dostosowany do warunków pogodowych

        Właściwy ubiór ma kluczowe znaczenie dla zdrowia dziecka w okresie zimowym.

        Należy zadbać o:

        - ciepłą czapkę, szalik i rękawiczki,

        - odzież zakładaną warstwowo, chroniącą przed zimnem i wilgocią,

        - wygodne, nieprzemakalne obuwie z antypoślizgową podeszwą,

        - elementy odblaskowe, zwiększające widoczność dziecka po zmroku.

        3. Bezpieczeństwo w domu

        Podczas ferii dzieci spędzają więcej czasu w domu, dlatego ważne jest zapewnienie im bezpiecznego otoczenia.

        Warto przypominać dzieciom, że:

        - nie wolno korzystać z urządzeń elektrycznych bez nadzoru dorosłych,

        - zabronione jest dotykanie gorących sprzętów kuchennych,

        - nie należy bawić się zapałkami, zapalniczkami ani ostrymi przedmiotami,

        - zabawki powinny być odkładane na miejsce, aby zapobiec potknięciom i upadkom.

        4. Bezpieczeństwo w kontaktach z innymi osobami oraz na drodze

        Już dzieci w wieku przedszkolnym powinny znać podstawowe zasady bezpieczeństwa.

        Należy uczyć dzieci, że:

        - nie wolno oddalać się od opiekunów bez ich wiedzy,

        - nie należy rozmawiać z obcymi osobami ani przyjmować od nich prezentów,

        - przechodzenie przez jezdnię odbywa się wyłącznie pod opieką osoby dorosłej i w wyznaczonych miejscach,

        - w sytuacji zagrożenia dziecko powinno wiedzieć, do kogo zwrócić się o pomoc.

        5. Dbałość o zdrowie dziecka

        Podczas ferii należy również zwrócić uwagę na zdrowie i dobre samopoczucie dzieci.

        Istotne jest:

        - zapewnienie odpowiedniej ilości snu i regularnych posiłków,

        - podawanie ciepłych napojów i posiłków,

        - przypominanie o zasadach higieny, w szczególności o myciu rąk,

        - reagowanie na pierwsze objawy przeziębienia lub wychłodzenia.

        Bezpieczeństwo dzieci w czasie ferii zimowych zależy w dużej mierze od czujności i zaangażowania dorosłych. Przestrzeganie podstawowych zasad, rozmowy z dziećmi oraz właściwa organizacja czasu wolnego pozwolą uniknąć zagrożeń i zapewnią dzieciom bezpieczny oraz zdrowy wypoczynek.

         

        Styczeń 2026 r.

        DLACZEGO GRANICE SĄ WAŻNE W ŻYCIU MAŁEGO DZIECKA?

        Granice to jedno z najważniejszych narzędzi wychowawczych, które wspierają prawidłowy rozwój małego dziecka. Choć czasem kojarzą się z zakazami lub ograniczeniami, w rzeczywistości pełnią funkcję porządkującą i dającą poczucie bezpieczeństwa. Wyznaczanie granic nie jest sposobem na kontrolowanie dziecka, ale na towarzyszenie mu w poznawaniu świata, siebie oraz innych ludzi.

        1. Granice dają dziecku poczucie bezpieczeństwa

        Przedszkolak potrzebuje przewidywalności. Jasne zasady pomagają mu zrozumieć, czego można się spodziewać w różnych sytuacjach. Dzięki temu dziecko lepiej radzi sobie z emocjami, czuje się pewniej i bardziej stabilnie. Granice sprawiają, że świat staje się dla niego uporządkowany i zrozumiały.

        2. Uczą odróżniania dobra od zła

        Dzieci dopiero uczą się funkcjonowania w społeczeństwie. Nie potrafią jeszcze samodzielnie ocenić konsekwencji swoich działań. Granice wyznaczają kierunek – pokazują, które zachowania są akceptowane, a które mogą wyrządzić krzywdę sobie lub innym. Dzięki nim maluch stopniowo uczy się odpowiedzialności.

        3. Wspierają rozwój emocjonalny

        Małe dzieci często doświadczają silnych emocji, których nie potrafią nazwać ani kontrolować. W takiej sytuacji granice i konsekwentna reakcja dorosłego pozwalają im lepiej zrozumieć własne uczucia. Kiedy dorosły mówi spokojnie „Rozumiem, że jesteś zły, ale nie wolno bić”, pomaga dziecku w rozwijaniu empatii, regulacji emocjonalnej i komunikowaniu potrzeb.

        4. Przygotowują do życia w grupie

        W przedszkolu dzieci uczą się współdziałania z rówieśnikami. Granice wprowadzają zasady, dzięki którym wspólna zabawa i praca stają się możliwe. Przestrzeganie reguł – takich jak dzielenie się zabawkami, czekanie na swoją kolej czy szanowanie innych – przygotowuje dzieci do życia społecznego.

        5. Ułatwiają budowanie relacji z dorosłymi

        Gdy dziecko wie, czego może oczekiwać od dorosłych i jakie zachowania są akceptowane, relacja staje się bardziej stabilna i oparta na zaufaniu. Stałość i konsekwencja w stawianiu granic sprawiają, że dziecko postrzega dorosłego jako przewodnika, który troszczy się o jego rozwój.

        6. Wspierają samodzielność

        Wbrew pozorom to właśnie granice pozwalają dziecku rozwijać autonomię. Jasne zasady pokazują obszary, w których może ono podejmować decyzje i próbować nowych rzeczy. Dziecko, które wie, czego się od niego oczekuje, chętniej eksploruje i podejmuje wyzwania.

        Granice nie ograniczają dziecka, lecz pomagają mu rosnąć. Dzięki nim maluch czuje się bezpiecznie, uczy się odpowiedzialności, rozumie swoje emocje i poznaje zasady funkcjonowania w grupie. Wyznaczanie granic z miłością, spokojem i konsekwencją jest jednym z najważniejszych elementów mądrego wychowania zarówno w domu, jak i w przedszkolu.

         

        Grudzień 2025 r.

        MAGICZNY CZAS ŚWIĄT  BOŻEGO NARODZENIA W ŻYCIU PRZEDSZKOLAKA

        Święta Bożego Narodzenia to wyjątkowy okres, który w świecie dziecka nabiera szczególnego znaczenia. Jest to czas pełen ciepła, bliskości, radosnych przygotowań i rodzinnych tradycji.  W atmosferze migoczących światełek, zapachu choinki i dźwięków świątecznych piosenek najmłodsi poznają wartości, które pozostają z nimi na całe życie — miłość, dobroć, dzielenie się i wspólnota. Dla przedszkolaka okres świąteczny to czas intensywnej nauki przez doświadczenie. Dziecko obserwuje dorosłych, naśladuje ich działania i aktywnie uczestniczy w przygotowaniach, czując, że ma ważną rolę do odegrania. Dzięki temu święta stają się dla najmłodszych tak niezwykle magiczne. Wspólne wyczekiwanie pierwszej gwiazdki, rozmowy o Mikołaju, przygotowywanie listu z marzeniami czy otwieranie pierwszych okienek kalendarza adwentowego rozwijają wyobraźnię i budują pozytywne emocje.Warto zaangażować dziecko w różnorodne aktywności, które nie tylko wprowadzają w świąteczny nastrój, ale również wspierają rozwój emocjonalny, społeczny i manualny. Wspólne ubieranie choinki doskonali koordynację i kreatywność, a jednocześnie wzmacnia poczucie przynależności rodzinnej. Pieczenie pierniczków to okazja do rozwijania samodzielności oraz nauki nowych umiejętności — odmierzania, mieszania, dekorowania. Wykonywanie własnoręcznych ozdób czy kartek świątecznych pozwala dziecku wyrażać siebie i uczy, że prezent wykonany z serca ma ogromną wartość. Warto także wprowadzać dziecko w świat tradycji i symboli świątecznych. Opowiadanie o zwyczajach, wspólne kolędowanie, angażowanie w proste przygotowania do Wigilii czy rozmowy o tym, czym jest obdarowywanie i dlaczego warto pomagać innym — to wszystko buduje u przedszkolaka postawy empatii, wdzięczności i otwartości na drugiego człowieka.

        Przykładowe zabawy i działania świąteczne dla dzieci i rodziców

        1. Wspólne pieczenie i dekorowanie pierniczków
        Dziecko może wałkować ciasto, wykrawać kształty foremkami i ozdabiać ciasteczka lukrem oraz posypkami. To świetna zabawa rozwijająca motorykę małą i poczucie sprawczości.

        2. Tworzenie ozdób na choinkę
        Wspólne rękodzieło pobudza wyobraźnię i daje dużo satysfakcji.

        3. Rodzinne czytanie świątecznych opowieści
        Wieczorne czytanie bajek o świętach buduje klimat bliskości i rozwija słownictwo dziecka. Można też stworzyć „rodzinny kącik czytelniczy” z ulubionymi książkami.

        4. Kalendarz adwentowy z zadaniami
        Każdego dnia dziecko odkrywa nie tylko słodkość, ale także proste zadanie, np.:
        – narysuj Mikołaja,
        – zrób dobry uczynek,
        – zrób aniołka w śniegu.

        5. Domowe kolędowanie
        Razem można śpiewać kolędy i piosenki świąteczne, a nawet urządzić „rodzinny koncert”.

        6. Przygotowanie kartek świątecznych dla bliskich
        Ręcznie wykonane kartki można ozdobić stempelekami, naklejkami, cekinami czy świątecznymi rysunkami. Dziecko uczy się, że tworzenie prezentów przynosi dużo radości.

        7. Pomoc w dekorowaniu domu
        Układanie stroików, ustawianie lampek, rozkładanie serwetek — to drobne zadania, które pozwalają dziecku czuć się ważnym członkiem rodziny.

        8. Świąteczne zabawy sensoryczne, np.
        – świąteczne zapachy – poproś dziecko o zamknięcie oczu i wąchanie różnych, charakterystycznych dla świąt zapachów np. pierniki, pomarańcze, wanilia, cynamon…         – domowa masa piernikowa – wykorzystaj składniki na pierniki (mąka, przyprawy, kakao, woda), by stworzyć masę do ugniatania i robienia kształtów foremkami,                                  – poszukiwanie skarbów – w dużej misce wypełnionej fasolą/ryżem ukrywamy małe przedmioty tj. orzechy, małe figurki. Zadaniem dziecka jest odnalezienie wszystkich przedmiotów,                                                                                                                                – ścieżka sensoryczna – ułóż na podłodze „ścieżkę” z różnych materiałów (miękki koc, wata, ryż, szorstka tektura itp.), po których dziecko może chodzić boso lub dotykać dłońmi.

        9. Wspólne pakowanie prezentów
        Dziecko może wybierać papier, ciąć taśmę, trzymać wstążkę czy tworzyć własne zawieszki prezentowe.

        10. Rodzinny wieczór filmów świątecznych
        Koc, ciepła herbata, lampki i ulubiony film tworzą magiczną chwilę spędzoną razem.

        Magiczny czas Bożego Narodzenia to dla najmłodszych nie tylko radość z prezentów, lecz przede wszystkim poczucie bliskości, bezpieczeństwa i miłości, które wypełniają rodzinny dom. Dzięki wspólnym aktywnościom i pielęgnowaniu tradycji dziecko doświadcza wyjątkowej atmosfery, którą będzie pamiętać przez całe życie. To idealny moment, aby zatrzymać się na chwilę, być razem i tworzyć piękne wspomnienia — te najcenniejsze, bo przepełnione dziecięcą radością i ciepłem rodzinnych chwil.

         

        Listopad 2025 r.

        JAK BUDOWAĆ DIALOG Z DZIECKIEM? - SKUTECZNE MÓWIENIE I UWAŻNE SŁUCHANIE

         Najbardziej znaną książką autorek Adele Faber i Elaine Mazlish jest poradnik „Jak mówić, żeby dzieci nas słuchały. Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły”. To książka, która w prosty i życzliwy sposób pokazuje, jak rozmawiać z dziećmi, by łatwiej się dogadać, a codzienne sytuacje – takie jak sprzątanie zabawek, ubieranie się czy wychodzenie z domu – nie kończyły się płaczem i krzykiem. Polskie wydanie zawiera także dodatek „Doświadczenia rodziców polskich”, dzięki czemu opisane przykłady są nam bardzo bliskie.

        Poniżej kilka ważnych zasad z tej książki, które szczególnie przydają się w domu z przedszkolakiem 👇

        💬 Uczucia i emocje

        • Słuchaj uważnie.
          Czasem dziecku wystarczy, że spokojnie go wysłuchasz – wtedy samo potrafi nazwać swój problem.

        „Widzę, że jesteś smutny, chcesz mi opowiedzieć, co się stało?”

        • Nazywaj uczucia.
          Zamiast mówić: „Nie płacz, przecież nic się nie stało”, spróbuj:

        „Widzę, że jest ci przykro, bo klocek się zepsuł. To naprawdę może być smutne." Dzięki temu dziecko czuje się zrozumiane.

        • Akceptuj emocje, ale nie zachowanie.

        „Rozumiem, że jesteś zły, ale nie wolno bić. Możesz powiedzieć, że się złościsz.”

        🤝 Współpraca

        Zamiast wydawać polecenia, spróbuj mówić w sposób, który zachęca dziecko do działania:

        • Opisz, co widzisz:

        „Na podłodze w łazience jest mokro.”

        • Udziel informacji:

        „Ścierka leży przy zlewie.”

        • Powiedz jednym słowem:

        „Podłoga.”

        • Powiedz, co czujesz:

        „Nie lubię, kiedy w domu jest taki hałas.”

        • Zachęć w zabawny sposób:

        Napisz liścik od pluszaka: „Drogi Jasiu! Czekam, aż posprzątasz klocki, żebym mógł się położyć spać. Twój miś.”

        🚫 Zamiast kar

        Kary często działają tylko na chwilę. Dużo skuteczniejsze są spokojne konsekwencje i współpraca:

        • Zaproś do wspólnego działania:

        „Pomóż mi zbudować zamek z piasku, zamiast zabierać zabawki kolegom.”

        • Wyraź sprzeciw bez oceniania:

        „Nie podoba mi się, kiedy zabierasz innym zabawki.”

        • Powiedz o swoich uczuciach:

        „Nieprzyjemnie mi się patrzy, jak ktoś komuś coś wyrywa.”

        • Daj wybór:

        „Możemy zostać w piaskownicy, jeśli bawisz się spokojnie.”

        • Pokaż konsekwencje:

        „Skoro wybrałeś zabieranie zabawek, wracamy dziś wcześniej do domu. Jutro spróbujemy jeszcze raz.”

        🌱 Samodzielność

        Przedszkolaki bardzo lubią, gdy mogą decydować o sobie – to daje im poczucie, że są ważne.

        • Daj wybór:

        „Wolisz dziś założyć bluzkę z dinozaurem czy z samolotem?”

        • Zauważ wysiłek:

        „Zapiąłeś wszystkie guziki! To trudne zadanie, a udało ci się!”

        • Pozwól szukać rozwiązań:
          Zamiast podawać gotową odpowiedź, zapytaj:

        „A jak myślisz, co możemy zrobić, żeby lalka znowu była czysta?”

        • Wspieraj marzenia:

        „Chcesz zostać piłkarzem? To świetny pomysł – można zacząć od grania na podwórku.”

        🌟 Pochwały

        Zamiast ogólników („Jesteś grzeczny”), lepiej opisać to, co dziecko zrobiło dobrze.

        • Opisz konkretną sytuację:

        „Widzę, że wszystkie klocki są w pudełku. Lubię, gdy w pokoju jest taki porządek.”

        • Dodaj krótkie podsumowanie:

        „Poprosiłam, żebyś przyszedł na kolację za chwilę – i jesteś! To się nazywa punktualność.”

        💖 Role i etykietki

        Dzieci szybko zaczynają wierzyć w to, co o nich mówimy. Warto pomóc im zobaczyć siebie w lepszym świetle.

        • Pomóż zmienić „etykietkę”:
          • Gdy dziecko mówi: „Jestem niezdarny” – odpowiedz:

        „Pomóż mi to naprawić – świetnie trzymasz śrubokręt!”

        • • Gdy często marudzi:

        „Podoba mi się, jak spokojnie teraz mówisz, czego chcesz.”

        • Chwal przy innych:

        „Dzisiaj w przedszkolu Franek pięknie się dzielił zabawkami z kolegą.”

        • Dawaj dobry przykład:

        „Nie wiem, od czego zacząć sprzątanie… już wiem – zrobię sobie plan, krok po kroku.”

        📚 Seria książek Adele Faber i Elaine Mazlish to lektury, które pomagają rodzicom wychowywać dzieci z empatią, spokojem i poczuciem humoru.

         

        Październik 2025 r.

              CHCĘ SAM...CZYLI JAK WSPIERAĆ SAMODZIELNOŚĆ I SAMOOBSŁUGĘ DZIECKA?

        W wieku 3–4 lat dziecko znajduje się w bardzo ważnym momencie swojego rozwoju – coraz częściej chce „robić samo”, choć nie zawsze potrafi. To idealny czas, by świadomie wspierać je w budowaniu samodzielności, zamiast wyręczać. Oto praktyczne wskazówki dla rodziców, którzy chcą wspierać rozwój dziecka w codziennych sytuacjach:

        1. Daj dziecku czas – nie śpiesz się

        🕒 Nie poganiaj dziecka przy ubieraniu, jedzeniu czy sprzątaniu.

        Dziecko uczy się przez działanie – wolniej niż dorosły, ale każdy etap jest cenny. Gdy pozwolisz dziecku działać we własnym tempie, dasz mu szansę na naukę i poczucie sprawczości.

        Przykład: Zaplanuj wyjście 10 minut wcześniej, by dziecko mogło samo założyć buty czy kurtkę, nawet jeśli trwa to dłużej.

        2. Pozwalaj próbować, nawet jeśli nie wychodzi idealnie

        🙃 Nie poprawiaj od razu.

        Dziecko może założyć skarpetki odwrotnie albo rozlać trochę zupy – to część procesu nauki. Gdy od razu poprawiamy lub wyręczamy, dziecko traci motywację i pewność siebie.

        Wskazówka: Mów: „Spróbuj jeszcze raz, wierzę, że ci się uda” zamiast: „Daj, zrobię to szybciej”.

        3. Angażuj dziecko w obowiązki domowe

        🏠 Zadania domowe to świetny trening samoobsługi.

        Dziecko w wieku przedszkolnym może np. ścielić swoje łóżko, segregować pranie, nakrywać do stołu czy sprzątać zabawki.

        Przykład: Zaproś dziecko do wspólnego przygotowania śniadania – niech samo wybierze talerz, nalało sobie mleko (z małego dzbanka) albo posmaruje kanapkę.

        4. Dostosuj otoczenie do dziecka

        🪑 Dziecko powinno móc działać bez ciągłego proszenia o pomoc.

        Zorganizuj przestrzeń w domu tak, by dziecko miało łatwy dostęp do potrzebnych rzeczy , np. wieszak na kurtkę na wysokości dziecka, niski stołeczek w łazience, plastikowe, lekkie naczynia, ubrania z łatwymi zapięciami (rzepy zamiast guzików).

        5. Chwal wysiłek, nie tylko efekt

        👏 Doceniaj próby, nie tylko sukcesy.

        Dziecko potrzebuje pozytywnego wzmocnienia – nie za perfekcję, ale za podejmowanie prób. Powiedz:

        „Widzę, że bardzo się starałeś – to było trudne, ale nie poddałeś się!” albo

        „Świetnie, że sam spróbowałeś! Z każdym razem wychodzi Ci coraz lepiej.”

        6. Ustal rytuały i rutyny

        📅 Stałe czynności dają dziecku poczucie bezpieczeństwa.

        Dziecko łatwiej podejmuje samodzielne działania, gdy zna kolejność dnia i wie, czego się spodziewać.

        Przykład: Każdego poranka dziecko może mieć „swoje zadania” – ubrać się, umyć zęby, zjeść śniadanie. Uporządkowana rutyna sprzyja samodzielności.

        7. Unikaj wyręczania z powodu pośpiechu

        🚗 Poranne pośpiechy są największym wrogiem samodzielności.

        Jeśli codziennie ubierasz dziecko „bo się spieszycie”, nie ma ono kiedy ćwiczyć tych umiejętności. Nawet kilka minut więcej może zrobić dużą różnicę.

        Wskazówka: W weekendy lub dni wolne daj dziecku pełną swobodę w ubieraniu się, myciu, jedzeniu – to świetna okazja do nauki bez presji czasu.

        8. Bądź cierpliwy i nie krytykuj

        🧘‍♂️ Dziecko nie nauczy się wszystkiego od razu – potrzebuje czasu i wsparcia.

        Zamiast: „Ile razy mam Ci mówić, że tak się nie robi?” – powiedz: „Pokażę Ci jeszcze raz – spróbujemy razem”.

           Samodzielność i samoobsługa to nie tylko umiejętności praktyczne, ale kluczowe elementy wpływające na ogólny rozwój dziecka – jego funkcjonowanie emocjonalne, społeczne i poznawcze. dzieci, które mają przestrzeń na samodzielne działanie, szybciej się rozwijają, są bardziej zadowolone i lepiej funkcjonują w grupie. Warto więc każdego dnia wspierać ich autonomię – z cierpliwością, akceptacją i wiarą w ich możliwości.  Samodzielność rozwija się przez działanie, a nie przez słuchanie poleceń. Każda samodzielna czynność – nawet jeśli niedoskonała – to krok w stronę niezależności. Cierpliwość, konsekwencja i pozytywne podejście rodzica to najlepszy prezent, jaki można dać dziecku na tym etapie życia.

         

        Wrzesień 2025 r.

        CO CZTEROLATEK UMIEĆ POWINIEN…?

             W wieku 4 lat rozpoczyna się okres średniego dzieciństwa, który trwa  do 6 roku życia. Rozwój każdego dziecka przebiega indywidualnie i może odbiegać od podanych niżej cech.

        Rozwój społeczny i emocjonalny

        • dziecko jest bardzo emocjonalne – emocje są gwałtowne, spontaniczne, zmienne i krótkotrwałe – „od śmiechu do płaczu”
        • chętnie zwraca na siebie uwagę
        • jest bardzo ufne
        • szybko się uczy
        • umie poczekać na swoją kolej
        • inicjuje zabawy, ma wiele pomysłów
        • może mieć swojego wyimaginowanego przyjaciela
        • umie walczyć o swoją własność
        • posługuje się zwrotami grzecznościowymi „proszę”, „dziękuję”, „przepraszam”
        • łatwo nawiązuje kontakty z rówieśnikami, potrafi zgodnie bawić się z nimi dość krótko
        • zaczyna interesować się różnicami płci
        • próbuje naśladować dorosłych, ich ton głosu czy sposób wydawania poleceń
        • przestrzega zawartych umów, choć zdarza mu się łamanie ustalonych zasad
        • może bać się odgłosu pracujących silników, ciemności, dzikich zwierząt, wieczornych wyjść rodziców z domu.

        Rozwój fizyczny i motoryczny

        • ma dużą potrzebę ruchu, czasem „nie do opanowania”, chętnie biega, bawi się w berka
        • chodzi po krawężnikach, murkach z szeroko rozłożonymi rękami
        • chodzi naprzemiennie po schodach, nie trzymając się poręczy
        • dobrze rzuca piłką, potrafi kopnąć piłkę z rozbiegu
        • skacze na jednej nodze, stoi kilka sekund na jednej nodze, przeskakuje obunóż przez przeszkodę
        • jest samodzielne na placu zabaw, samo wchodzi na zjeżdżalnię i z niej zjeżdża
        • potrafi pić z kubka bez rozlewania
        • przenosi kubek z płynem nie rozlewając go
        • dość sprawnie posługuje się łyżką i widelcem
        • zapina i odpina guziki, zasuwa suwaki, potrafi samodzielnie zdjąć i założyć kurtkę, czapkę, szalik; przekłada ubrania na prawą stronę,
        • samodzielnie myje zęby
        • samodzielnie korzysta z toalety
        • otwiera drzwi
        • chętnie lepi z plasteliny i innych mas plastycznych, maluje farbami, wydziera z papieru
        • chętnie sięga po nożyczki
        • nawleka na sznurek większe koraliki
        • chętnie podejmuje czynności konstukcyjno – manipulacyjne (budowanie z klocków drewnianych i plastikowych)
        • potrafi narysować słońce, domek, człowieka – głowonoga (głowa, z której „odchodzą” nogi); używa kilku różnokolorowych kredek, rysunki są bardziej kolorowe niż na wcześniejszym etapie; koloruje wychodząc za linię; rysuje proste kształty patrząc na wzór.

         Rozwój intelektualny

        • zna swoje imię i nazwisko
        • zna nazwę miasta, w którym mieszka
        • określa podstawowe zjawiska atmosferyczne
        • rozpoznaje zmiany zachodzące w przyrodzie i wiąże je z aktualną porą roku
        • zna już około 1500 słów
        • potrafi słuchać uważnie przez około 10 minut czytanej bajki/opowiadania, czasem przerywa, aby zadać pytania; zapamiętuje słuchany tekst i potrafi krótko o nim opowiedzieć
        • odtwarza prosta rytmy klaszcząc, stukając
        • potrafi podzielić słowo na 2-3 sylaby (np. ma-ma, ta-bli-ca)
        • szybko uczy się krótkich wierszyków, rymowanek
        • tworzy krótkie opowiadania np. o swoim ulubionym zwierzątku, o wakacyjnych, podróżach
        • zadaje dużo pytań dlaczego? jak? gdzie? po co?...
        • posługuje się określeniami odnoszącymi się do kierunków w przestrzeni (przód – tył, góra – dół, wyżej – niżej, bliżej – dalej)
        • potrafi nazwać trzy figury geometryczne – koło, kwadrat, trójkąt
        • potrafi określić liczebność zbiorów 4 elementowych (np. 4 klocki, 3 kredki), potrafi tworzyć zbiory według określonej cechy – kolor, wielkość, kształt itp.
        • zaczyna rozumieć następstwo czasów
        • zna imiona najbliższych mu osób rodziców, rodzeństwa, kolegów z grupy przedszkolnej.

        Sen
        Większość dzieci śpi około 10-12 godzin w ciągu nocy. W dzień śpi rzadko lub wcale.

        Mamo, Tato!

        • Zachęcaj swoje dziecko do poznawania świata, pokaż to co nieznane.
        • Proponuj zabawy ruchowe, które się dziecku podobają.
        • Dużo czytaj swojemu dziecku, tłumacz to czego nie rozumie, cierpliwie odpowiadaj na pytania.
        • Chwal zawsze za dokończone zadania.
        • 4 - latek zazwyczaj działa spontanicznie i nie zdaje sobie sprawy z możliwych konsekwencji - rolą rodziców jest znalezienie złotego środka i zrównoważenie tego, co umie 4-latek z tym, co zagraża jego zdrowiu, jednak bez powstrzymywania jego prawidłowego rozwoju.
        • Pomagaj, pokazuj, ale nie wyręczaj dziecka w codziennych czynnościach.
        • Nie popędzaj, ale mobilizuj.
        • Nie podnoś poprzeczki zbyt wysoko.
        • Konsekwentnie przestrzegaj ustalonych zasad.

        *Bilans 4 – latka

        Po ukończeniu 4 roku życia odbywają się badania bilansowe dzieci, które są okazją do sprawdzenia, czy nasza pociecha rozwija się prawidłowo. Podczas badania pediatra zwraca szczególną uwagę na postawę, stopy i koordynację ruchów dziecka. Lekarz sprawdzi także czy dziecko dobrze widzi i słyszy, sprawdzi stan ząbków oraz obecność wad zgryzu, która może mieć wpływ na prawidłową wymowę.

        W razie nieprawidłowości lekarz zaleci ewentualne leczenie lub korekcję.

        Jeśli jakieś zachowania dziecka nas niepokoją lub ma ono pewne braki, można skonsultować się z lekarzem, który doradzi specjalistę/poradnię, do której można się udać.

         

         

        ROZWÓJ PSYCHORUCHOWY TRZYLATKA

            Dzieci w wieku 3 lat stają się otwarte, pogodne, mało konfliktowe i gotowe do współpracy. Pamiętając, że każde dziecko rozwija się inaczej, podane poniżej informacje mają charakter ogólny, informacyjny. Jeśli dziecko potrafi więcej, to dobrze. Jeśli mniej, potrzebna jest praca (w domu i w przedszkolu), by wyrównać deficyty.  

        Rozwój społeczny i emocjonalny

        • Bawi się sam, ale i z innymi dziećmi
        • Potrafi dzielić się z innymi
        • Jest nastawiony na współpracę
        • Zawiera pierwsze przyjaźnie
        • Słucha i wykonuje polecenia
        • Lubi słuchać historii na swój temat
        • Lubi zabawy w dom, rodzinę
        • Rozróżnia płcie, interesuje się własną płcią
        • Potrafi opowiedzieć o problemie
        • Okazuje miłość bliskim, lubi się przytulać
        • Boi się ciemności, samotności,
        • Czasami adoruje jednego z rodziców
        • Chętnie pomaga w domowych prostych czynnościach
        • Chętnie się wygłupia, chce rozśmieszać innych
        • Ma okresy płaczliwości i braku poczucia bezpieczeństwa, pojawiają się pytania typu „ kochasz mnie jeszcze?”
        • Stany emocjonalne dziecka, charakteryzują się krótkotrwałością, gwałtownością i zmiennością – dziecko z jednego stanu emocjonalnego, uczuciowego przechodzi szybko w drugi, często skrajny
        • Nie potrafi udawać, ukrywać czy kontrolować emocji
        • Uświadamia sobie swoje pragnienia (mówi „ Ja chcę” albo „Ja nie chcę”)

        Rozwój fizyczny i motoryczny

        • Sam myje ząbki
        • Sam je
        • Samodzielnie myje ręce, lubi bawić się wodą i w wodzie
        • Potrafi nalać napój z butelki, czy dzbanka; pije z kubka, przez rurkę
        • Potrafi korzystać z toalety, kontroluje swoje potrzeby fizjologiczne
        • Potrafi się ubrać i rozebrać (potrzebuje pomocy przy guzikach, zamkach błyskawicznych, itp.)
        • Wkłada buty (wie, który to lewy, a który prawy; umie zapiąć rzepa, nie wiąże sznurówek )
        • Rysuje kwadraty i koła
        • Zaczyna się posługiwać się nożyczkami
        • Skacze na 1 nodze
        • Przez chwilę stoi na jednej nodze
        • Bez problemu korzysta z urządzeń na placu zabaw
        • Sprawnie sobie radzi z omijaniem przeszkód na drodze, nawet kiedy biegnie
        • Kopie i rzuca piłkę
        • Jeździ na 3 kołowym rowerku

         Rozwój intelektualny

        • Ma bogatą wyobraźnię. Może mieć „niewidocznych przyjaciół”; fantazja miesza się z rzeczywistością – nie rozróżnia tych dwóch obszarów
        • Coraz więcej zapamiętuje
        • Zaczyna dokonywać wyborów, w oparciu o przewidywanie konsekwencji, a nie o działanie
        • Uczy się rozwiązywać problemy
        • Chętnie słucha bajek, opowiadań
        • Zna kilka wierszyków i piosenek
        • Potrafi mówić krótkie zdania i prowadzić krótką rozmowę
        • Czasem się zacina, jąka  lub powtarza słowa (zwłaszcza w emocjonujących chwilach)
        • Zadaje dużo pytań
        • Większość tego, co mówi jest zrozumiałe
        • Rozróżnia, że coś jest takie same lub inne
        • Nazywa podstawowe kolory, umie je pokazać
        • Rozróżnia pojęcie teraźniejszości, przyszłości (ale myli „wczoraj”,  „jutro”)
        • Układa proste puzzle
        • Potrafi policzyć 2-3 rzeczy
        • Potrafi powiedzieć, jak się nazywa i ile ma lat, potrafi podać imiona rodziców, swojego przyjaciela i zwierzęcia
        • Obserwuje
        • Sygnalizuje co lubi, a czego nie (choć nie zawsze wie dlaczego)

        Sen
        W tym wieku pojawia się lęk przed ciemnością, a bujna wyobraźnia powołuje „do życia” różne strachy. Przydaje się lampka nocna w sypialni malucha.

        Jak możesz pomóc swojemu dziecku. 

        • Dziecko w tym wieku potrzebuje z twojej strony dużo wsparcia. Nie zapominaj o okazywaniu uczuć                 i zapewnianiu o twojej miłości.
        • W wieku trzech lat dzieci u rozwija się zainteresowanie językiem. Zadawaj dziecku dużo pytań i słuchaj jego odpowiedzi. Odpowiadaj na zadawane pytania. Wprowadzaj nowe słowa.
        • Jeśli potrzebujesz zmotywować trzylatka używaj słów: mógłbyś, zgadnij, pomóż.
        • Pamiętaj, że dziecku sprawią przyjemność historie typu „ Kiedy byłeś małym dzidziusiem...”.
        • Wspólnie uczcie się liczyć. Wykorzystujcie do tego lalki, samochodziki, ciasteczka, itp. Pamiętaj, że chodzi    o zabawę w naukę.
        • Czytajcie książki. Proś dziecko, żeby samo opowiedziało ci przeczytaną historię.
        • Ucz dziecko, jak się nazywa.
        • Uczcie się prostych piosenek.
        • Bawcie się w teatrzyk, zachęcaj dziecko do opowiadania różnych historii.
           

         

    • • • 

      • • Nagłówek

        • Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Sint, adipisci, quibusdam, ad ab quisquam esse aspernatur exercitationem aliquam at fugit omnis vitae recusandae eveniet.
          
          Inventore, aliquam sequi nisi velit magnam accusamus reprehenderit nemo necessitatibus doloribus molestiae fugit repellat repudiandae dolor. Incidunt, nulla quidem illo suscipit nihil!Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit.