Publikacje

        • TYGRYSKI

        • Kwiecień 2026 r.

          JAK ROZMAWIAĆ Z DZIECKIEM ABY NAS SŁUCHAŁO? 

                O tym, jak rozmawiać z dzieckiem, żeby nas słuchało, myślą rodzice na całym świecie. Czasami wydaje się, że dzieci kompletnie nie zwracają uwagi na nasze wielokrotne prośby i ciągle popełniają te same błędy. Niektórzy posuwają się nawet do stwierdzenia, że są niereformowalne. Tymczasem problem może tkwić nie w pociechach, a w naszym postępowaniu. Mózg dziecka działa nieco inaczej niż osoby dorosłej. Używane przez nas zwroty mogą nie trafiać do dziecka w pożądany sposób – zamiast motywować do zmiany zachowania sprawiają, że brzdąc czuje się oskarżany i krytykowany. Jednak rozmowa może być skuteczna, jeśli tylko wiemy jak mówić, żeby dzieci nas słuchały i wprowadzimy w życie pewne istotne zmiany.

                Rozmawiając z dzieckiem, w pierwszej kolejności należy skupić się na tym, by je zrozumieć i zmienić swój sposób komunikowania potrzeb i oczekiwań wobec niego. Nierzadko chcemy być lepszymi rodzicami od naszych rodziców, a jednak – chociaż czasem nieintencjonalnie – powielamy przekazane wzorce z czasów naszego dzieciństwa. Wzorce, których – gdy byliśmy dziećmi – nie rozumieliśmy, które nas irytowały, złościły, a nawet raniły. Niestety, prawda jest również taka, że zachowanie smyka w dużej mierze zależy od panującej w domu atmosfery. Jeśli dziecko dobrze się w nim czuje, jest bardziej otwarte na współpracę i łatwiej przychodzi mu słuchanie i wypełnianie poleceń. Dotyczy to zarówno maluszków, jak i nastolatków. Jednak gdy w domu źle się dzieje, dziecko zaczyna się buntować i na wszystkie prośby rodziców odpowiada krótko: „nie”.

          Zasady prawidłowej rozmowy:

          1. Niezaprzeczanie uczuciom dziecka i słuchanie

          Dzieci mają swoje uczucia i prawo do nich. Mogą denerwować się z błahego dla dorosłych powodu. Trzylatek może wpaść w histerię tylko dlatego, że każemy mu iść do przedszkola w  czerwonych, a nie niebieskich spodenkach. Z kolei siedmiolatek może odczuwać lęk przed samodzielnym zrobieniem drobnych zakupów w sklepie. Brzdąc musi dopiero zrozumieć swoje niekiedy irracjonalne emocje, przychodzi to jednak z czasem.

          W takim razie jak rozmawiać z dziećmi? Zrozum ich niechęć. W przypadku np. buntu związanego z ubiorem zaproponuj brzdącowi coś innego. Pokaż mu dwie pary spodni i poproś, by wybrał jedne z nich. Siedmiolatek może po prostu być nieśmiały i nie ma powodu wypominać mu, że przesadza, że niepotrzebnie się boi lub “dramatyzuje”. Za miesiąc lub dwa jego lęk może minąć i chętnie pójdzie do sklepu. Gdy zbagatelizujemy lub wyśmiejemy incydent, który dla dziecka może być niemal sprawą życia lub śmierci, pociecha może zamknąć się w sobie czy nabawić jeszcze więcej lęków.

          Dlatego słuchaj spokojnie, z empatią i zrozumieniem. Akceptuj uczucia swojej pociechy (warto je też nazwać, by brzdąc mógł zrozumieć co czuje). Nawet jeśli wydaje ci się, że spodenki są w porządku, a ekspedientka w sklepie jest bardzo miła, nie naciskaj tylko bierz pod uwagę zdanie swojego dziecka. Oczywiście są wyjątki, które wynikają z bezpieczeństwa czy zagrożenia zdrowia. Nie należy iść na ugodę np. podczas przechodzenia przez pasy. Jeśli maluch odmawia rozglądania się, czy nic nie jedzie lub ma milion pytań z tym związanych, wyjaśnij mu, że to bezdyskusyjna zasada, do której musi się stosować. W podobnych sytuacjach nie ma miejsca na bunt i długie wyjaśnienia.

          2. Zmiana sposobu mówienia

          Bardzo istotny jest sposób, w jaki mówimy do brzdąca. Nie można ciągle dzieciom rozkazywać i moralizować. Obwinianie, zastraszanie i przekupywanie jest tym bardziej niedopuszczalne. Dorośli źle reagują, gdy w taki sposób zachowuje się szef, partner czy teściowie – dziecko także ma prawo opierać się tym metodom. Wzajemne zrozumienie, szacunek i tolerancja przynoszą o wiele lepsze rezultaty. Żeby dziecko nas słuchało i zaczęło wypełniać swoje obowiązki, warto opisywać problemy. Niech przykładem będzie zakręcanie wody podczas mycia zębów. Jeśli po raz setny prosisz o to smyka, a ten cały czas o tym zapomina, wytłumacz mu, czemu to takie ważne. Bez skrajnych emocji wyjaśnij, że np. powoduje to wzrost rachunków do opłacenia, co uniemożliwi nam wyjście całą rodziną do kina. Wkrótce nie będziemy musieli codziennie tłumaczyć, dlaczego zakręcanie wody jest ważne, wystarczy jedno słowo przypominające: „woda”. Z czasem wejdzie to w nawyk. Informację warto przekazać też listownie, zawieszając w łazience kartkę: “Zakręcaj wodę” lub “Proszę, zakręć mnie, nie pozwól mi się marnować.” Bardzo ważna jest także precyzja komunikatów. Stwierdzenie „umyj się” jest dla małego dziecka lekką abstrakcją. W jego głowie zaczną się kłębić pytania: co mam umyć? Umiem myć tylko ręce i zęby – o co mamie chodziło? Może mam umyć włosy, może tylko twarz, może cały wejść do wanny? Doprecyzowanie prośby („umyj ręce i przyjdź na obiad”) nie zostawia żadnych wątpliwości.

           3. Komunikacja zamiast kar

          Kazania, wyzwiska, wrzask i groźby nigdy nie dają dobrego podłoża do komunikacji. Zamiast tego wywołują u dzieci złość, opór, chęć zemsty, a także zwiększają poczucie winy. Mów – nie krzycz – dziecku o swoich uczuciach. Jeśli podczas zabawy stłukło wazon z kwiatami, powiedz: „jest mi bardzo przykro, ponieważ stłukłeś mój ulubiony wazon”. Dodatkowo przekaż swoje oczekiwania z wynikłej sytuacji, np. “liczę na to, że nie będziesz więcej grać w piłkę w domu”. Warto także zasugerować, w jaki sposób mógłby naprawić sytuację: „trzeba wytrzeć wodę z podłogi” (w tym wypadku sami posprzątajmy szkło, by smyk nie zrobił sobie krzywdy). Kolejnym krokiem w komunikacji może być sugestia dokonania wyboru, np.: „jeśli posprzątasz rozbity wazon, będziesz mógł pograć na komputerze”. Jeśli dziecko wie, że zrobiło źle i jego czyny pociągają za sobą konsekwencje nie czuje się atakowane. Ważne natomiast, by wspomniane konsekwencje nie objawiały się przemocą fizyczną lub psychiczną.

           4. Mądre chwalenie

          Pochwały poprawiają dzieciom samopoczucie i podnoszą ich samoocenę, jednak należy je stosować ostrożnie i z umiarem. Nieumiejętne chwalenie może spowodować, że w przyszłości szkrab będzie widział jedynie czubek własnego nosa, będzie wobec siebie bezkrytyczny i wiele rzeczy będzie robić bez większego zaangażowania. Chwalenie może przybrać też formę manipulacji, co również nie jest prawidłowe. Dobra pochwała jest opisowa: z nieprzesadnym uznaniem powiedz, co widzisz, następnie opisz związane z tym uczucia, a na koniec podsumuj. Dla przykładu, widząc prosty rysunek samochodu, powiedz: „widzę, że narysowałeś dwa kółka, kilka kresek na górze i po bokach. To jest samochód, prawda? Wydaje mi się, że naprawdę szybko jeździ, na pewno przywiózłby lada moment tatę z pracy. Ty to masz wyobraźnię!”. Pochwała tego typu odniesie o wiele lepszy skutek niż kolejne stwierdzenie „super obrazek, jestem z ciebie dumna”. W drugim przypadku dziecko szybko osiądzie na laurach. Pochwała może przyjąć również formę stwierdzeń na temat uczuć, np.: „przyjemnie się wchodzi do tak czystego pokoju”. Dziecko będzie czuło, że ma wpływ na samopoczucie innych i że jego poprawne postepowanie sprawia, że bliscy są wdzięczni i szczęśliwi. Pamiętaj jednak, by nie chwalić dziecka, jeśli to zrobiło coś niedokładnie. Powieli to podobne sytuacje w przyszłości.

           5. Patrzenie w oczy

          Rozmowa z dzieckiem nie może odbywać się z pozycji dominującej. Wyrośnięty nastolatek ma oczy na poziomie dorosłego, jednak jeśli chcemy rozmawiać z dwulatkiem czy trzylatkiem, warto ukucnąć, usiąść obok niego, wziąć na kolana. Rozmawiać można także podczas wspólnej zabawy. Pamiętaj jednak, by nie poruszać wówczas istotnych zagadnień – dziecko zaaferowane czymś innym nie skupi się na twoich słowach. Zabawa może być jednak punktem wyjścia do poruszenia ważnych tematów. Jeśli np. brzdąc ciągle zostawia bałagan w pokoju, zabawa w domu uzmysłowi mu, że jest to jego ważny, codzienny obowiązek. Jeśli robi awanturę za każdym razem, gdy na jego talerzu pojawi się warzywo, zabawa w gotowanie będzie świetną okazją do wspomnienia o zdrowym żywieniu. 

           6. Zdecydowanie i konsekwencja

          Jako rodzic ustalasz plan dnia dziecka. Jeśli więc informujesz je, że po obejrzeniu bajki pora na kąpiel, tak ma właśnie być. Nawet jeśli brzdąc przyjmie postawę obronną i wybuchnie płaczem, nie zmieniaj zdania. Gdy ulegniesz, sytuacje będą się powtarzać, ty stracisz autorytet, a maluch zacznie robić co chce i przestanie słuchać.

           

          Marzec 2026 r.

          Rozwijanie sprawności i koordynacji ruchowej poprzez systematyczne organizowanie gimnastyki połączonej z zabawami ruchowymi.

          Sprawność fizyczna i koordynacja ruchowa stanowią fundament prawidłowego rozwoju dziecka. W wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym następuje intensywny rozwój układu nerwowego oraz doskonalenie podstawowych umiejętności ruchowych, takich jak bieganie, skakanie, rzucanie czy utrzymywanie równowagi. W tym okresie szczególnie ważne jest zapewnienie dzieciom odpowiedniej ilości zróżnicowanej aktywności fizycznej. Jedną z najskuteczniejszych metod wspierania rozwoju ruchowego jest organizowanie gimnastyki połączonej z zabawami ruchowymi.

          Połączenie ćwiczeń gimnastycznych z elementami zabawy sprawia, że aktywność fizyczna staje się dla dziecka atrakcyjna, naturalna i motywująca. Zabawa redukuje napięcie, sprzyja spontaniczności oraz zwiększa zaangażowanie uczestników, dzięki czemu efekty edukacyjne i rozwojowe są znacznie większe.

          Sprawność fizyczna to ogólna zdolność organizmu do wykonywania różnorodnych czynności ruchowych z odpowiednią siłą, szybkością, wytrzymałością i gibkością.

          Koordynacja ruchowa natomiast oznacza zdolność do wykonywania ruchów płynnych, precyzyjnych i harmonijnych, przy współpracy układu nerwowego i mięśniowego.

          Do podstawowych zdolności koordynacyjnych należą:

          • równowaga, 
          • orientacja w przestrzeni,
          • rytmizacja ruchów,
          • zdolność reagowania na sygnał,
          • różnicowanie ruchów,
          • łączenie ruchów w sekwencje.

          Prawidłowo rozwinięta koordynacja ruchowa wpływa nie tylko na aktywność sportową, ale również na funkcjonowanie dziecka w codziennym życiu – pisanie, rysowanie, koncentrację czy organizację pracy.

          Gimnastyka stanowi podstawową formę aktywności ruchowej w edukacji przedszkolnej i szkolnej. Jej systematyczne prowadzenie:

          • wzmacnia układ mięśniowy i kostny,
          • zapobiega wadom postawy,
          • poprawia wydolność organizmu,
          • rozwija prawidłowe nawyki ruchowe,
          • uczy dyscypliny i współdziałania.

          Ćwiczenia gimnastyczne mogą obejmować elementy takie jak: skłony, przysiady, podskoki, ćwiczenia równoważne, ćwiczenia z przyborami oraz proste układy ruchowe.

          Zabawa jest naturalną formą aktywności dziecka. Wprowadzenie elementów zabawowych do zajęć gimnastycznych sprawia, że dzieci chętniej uczestniczą w ćwiczeniach i nie odczuwają ich jako obowiązku.

           

          Przykładowe formy aktywności:

          Tor przeszkód rozwija:

          • równowagę,
          • koordynację wzrokowo-ruchową,
          • orientację przestrzenną,
          • zwinność i szybkość.

          Zabawy bieżne i orientacyjno-porządkowe

          • rozwijają refleks,
          • uczą szybkiego reagowania,
          • doskonalą kontrolę nad własnym ciałem,
          • wzmacniają koncentrację.

          Ćwiczenia rytmiczno-ruchowe

          • rozwijają poczucie rytmu,
          • poprawiają płynność ruchów,
          • wspierają koordynację bilateralną,
          • integrują grupę.

          Zabawy z przyborami

          Wykorzystanie piłek, obręczy, szarf czy woreczków gimnastycznych:

          • rozwija precyzję ruchów,
          • doskonali chwytność i celność,
          • wzmacnia współpracę w grupie,
          • zwiększa atrakcyjność zajęć.

          Aby zajęcia były skuteczne, należy przestrzegać kilku zasad:

          • Dostosowanie ćwiczeń do wieku i możliwości dzieci.
          • Stopniowanie trudności.
          • Zachowanie zasad bezpieczeństwa.
          • Częsta zmiana aktywności.
          • Pozytywne wzmacnianie i motywowanie uczestników.

          Przykładowa struktura zajęć:

          Rozgrzewka (5–10 minut),

          Część główna (20–25 minut),

          Ćwiczenia wyciszające i rozciągające (5–10 minut).

           

          Regularne uczestnictwo w zajęciach gimnastycznych z elementami zabawy:

          • buduje poczucie własnej wartości,
          • uczy współpracy i zasad fair play,
          • rozwija samodyscyplinę,
          • redukuje napięcie emocjonalne,
          • sprzyja integracji grupy.

          Aktywność fizyczna wpływa także pozytywnie na funkcje poznawcze – poprawia koncentrację, pamięć oraz gotowość do nauki. Rozwijanie sprawności i koordynacji ruchowej poprzez organizowanie gimnastyki połączonej z zabawami ruchowymi stanowi niezwykle ważny element pracy wychowawczo-dydaktycznej. Odpowiednio zaplanowane i systematycznie prowadzone zajęcia nie tylko wspierają rozwój fizyczny dziecka, ale także kształtują jego kompetencje społeczne i emocjonalne.

          W dobie coraz częstszego ograniczania spontanicznej aktywności ruchowej dzieci, rola nauczyciela i wychowawcy w organizowaniu atrakcyjnych, bezpiecznych i rozwijających form ruchu staje się szczególnie istotna. Gimnastyka połączona z zabawą jest skuteczną i naturalną drogą do harmonijnego rozwoju młodego człowieka.

           

           

          Luty 2026 r.

          Bezpieczne ferie 

           

          Styczeń 2026 r.

          Rozwijanie u dzieci naturalnej skłonności do spełnienia dobrych uczynków

          Odróżnianie dobra od zła i rozmowa na ten temat to nie to samo, co dobre uczynki w codziennych sytuacjach. Wielu dorosłych bardzo często mówi o konieczności czynienia dobra, ale nic specjalnego w tym kierunku nie robi. Problem w tym, że wiedza " wiem, że..." (wiem, że tak trzeba postępować) i wiedza "wiem, jak..." (chcę i potrafię to zrobić) tworzy się u człowieka niejako na dwóch poziomach, a wiedza ta nie musi korelować ze sobą. Nie chodzi o to żeby doprowadzić do tego, że dzieci potrafią rozmawiać na ten temat wykazać się zrozumieniem istoty dobra i zła. Mają reagować na krzywdę innych i nieśc pomoc każdemu kto jej potrzebuje (w miarę możliwości). Oczekujemy, że sześciolatki  z własnej inicjatywy podejmowały działania zmieniające otoczenie na lepsze - sprzyja temu naturalna dziecięca skłonność do pomagania.

          • małe dzieci z własnej woli starają się dodać otuchy smutnemu dorosłemu (mamie, tacie, dziadkowi, nauczycielowi);
          • przytulają i zaczynają płakać na znak, że współczują i jest im smutno;
          • głaszczą policzki z widoczną troską zaglądają w oczy i pytają;
          • podają upuszczone przedmioty lub pomagaja w codziennych czynnościach; 

          W takich sytuacjach dzieci inicjują czynności wspierające drugiego człowieka, wykonując je z własnej woli, bez zachęcania i napominania. 

          Niestety bardzo często dorośli niszczą u dzieci dar spontanicznego czynienia dobra, zamiast go pielegnować czynią tak, gdy nadmiernie opiekują się dzieckiem i gdy wyręczają je w czynnościach, które ono może z powodzeniem wykonać. Pokazując mu wówczas mniej lub bardziej świadomie, że oni służą dziecku, a nie odwrotnie. Towarzyszy temu pragnienie, aby dziecko było jak najdłużej zależne od nich i wdzięczne za opiekę. Mocniej przeżywają wówczas swoją miłość dziecka. Widoczną różnice wychowawcza można zaobserwować w przedszkolu oczekując od dziecka samodzielności w podejmowaniu decyzji i podejmowania działań z odpowiedzialnościa za skutki. 

          Przykłady aranżowania sytuacji w których starszaki mogą samodzielnie podejmować działania na rzecz potrzebujących i czerpać satysfakcję:

          1. Opiekuńcze dyżury. Dzieci powinny pomagać w opiece nad maluchami w czasie, gdy te przeżywają traumę adaptacyjną. Maluszkowi jest łatwiej, gdy starsze dziecko przywita go w szatni, zaprowadzi za rączkę do sali zabaw i zacznie wspólna zabawę. Siostra lub brat zawsze znajdą słowa otuchy, a przyjaznym gestem da do zrozumienia maluchowi, że nie jest taki samotny. Opiekuńcze dyżury trzeba powierzyć dzieciom społecznie wrażliwym i odpowiedzialnym. Po wszystkim opowiadają rówieśnikom jak opiekował sie maluchem, a nauczyciel podkreśla jak ważna jest taka pomoc wobec dziecka. 
          2. Zajęcia z Ruchu Rozwijającego. Dzieci starsze powinny być partnerami dla swojego rodzeństwa podczas zajęć prowadzonych Metodą Ruchu Rozwijającego. Współdziałanie dzieci w ćwiczeniach i zabawach prowadzonych w tej konwencji. 
          3. Uroczystości w przedszkolu. Dzieci powinny pomagać w organizacji takich uroczystości: witać gości, wskazać szatnię, poprowadzić do sali w której odbywa się uroczystość i opiekować się nimi podczas pobytu w przedszkolu. 

          Zajęcia w trakcie których dzieci mają okazję podejmować działań dla dobra innych. Są to akcje: "Sprzątanie świata", "Pomagamy zwierzętom przetrwać zimę", "Wizyta w domu spokojnej starości". 

          Każde wymienione wydarzenia wymagają:

          • starannego przygotowania: rozmowy z dziećmi, wspólnej decyzji, zaplanowania sposobu zaangażowania się w wydarzenie, wykonanie potrzebnych przedmiotów;
          • dobrej organizacji: wszystkie dzieci wiedzą, jakie są ich obowiązki i za co są odpowiedzialne, sprawnie wykonują zadania z wcześniej opracowanego planu;
          • omówienie wydarzenia: jakie efekty zostały osiągnięte, jakie pojawiły się utrudnienia i co było przyczyną, czy i w jakim zakresie udało się pomóc potrzebującym. 

          Umiejętność odróżnienia dobra od zła i skłonności do czynnienia dobra ma związek z doznawania poczucia sprawstwa, dlatego dorośli muszą:

          • obdarzać dzieci uwagą i chwalić za każde dobrze wykonane zadanie;
          • opowiadać innym, co dobrego dziecko zrobilo i podkreślać jakie to ważne. 

          Dzięki temu dziecko uświadamia sobie, że zrobiło coś dobrego i pożytecznego. Starsze dzieci doskonale orientują się kiedy coś im się udało, a kiedy nie. Chwalone dziecko potrafi krytycznie spojrzeć na siebie i na to co zrobiło. Zamiast chwalić na wyrost, lepiej stwierdzić: "Sam widzisz... Następnym razem na pewno się uda..." 

          Sytuacje niedopuszczalne:

          • niszczenie wysiłku pracy dzieci np. podczas zabawy;
          • brak zadowolenia i zainteresowania rodziców pracami plastycznymi dzieci;
          • brak zrozumienia przez rodziców symboliki pewnych przedmiotów. 

          Tego typu wydarzenia bardzo mocno zapadają dzieciom w pamięć i niszczą wielomiesięczny wysiłek budowania poczucia sprawstwa, doznawania radości z wykonanych zadań. Niszczą również chęć wykonywania czynności sprawiających innym przyjemność. 

           

          Grudzień 2025 r.

          Stymulująca rola bajki w rozwoju dziecka

          Czytanie to fantastyczny sposób na wspólne spędzenie czasu. Ale nie tylko. Bajki dla dzieci to także doskonałe narzędzie stymulujące dziecięcy rozwój. Odzwierciedlają sposób myślenia i odczuwania przez co skutecznie wpływają na podświadomość malucha. Baśnie i bajki przekazują dzieciom najważniejsze prawdy o życiu, w sposób ciekawy i skuteczny. Poprzez bajki i baśnie dzieci się uczą dokonywania wyboru i utrwalają dobre postawy. Działają one na wyobraźnie i na serce dziecka, są ciekawe. Podczas opowiadania towarzyszy atmosfera bliskości i intymności, nadawca – odbiorca np. dziecko– matka (przed snem), nauczyciel - dziecko. Uczą życiowych ról. Bajka dostarcza wzorców, ukazuje świat fantastyczny, w którym postacie bohaterów i ich losy maja charakter symboli i nie liczą się z prawami rządzącymi w świecie realnym. Są dzięki temu bardziej wyraziste, dostępne i piękne. Odpowiadają dziecięcemu ujmowaniu świata. Bajka nie przeszkadza rozwojowi realnej wiedzy dziecka o rzeczywistym świecie wręcz przeciwnie - przez kontrast pozwala, lepiej go zrozumieć i podporządkować zdobyte doświadczenie. Dziecko dzięki bajkom uczy się ujmować myślowo (wyobrażeniowo) całość życiowych zdarzeń, zdawać sobie sprawę z ich przebiegu, wiązać w myśl poszczególne fakty i podporządkować je „głównej myśli przewodniej”. Zatem bajka pobudzając fantazje i wyobraźnie, kształci mechanizmy wyobrażeniowe i rozszerza zakres jego doświadczeń. Bajka pozwala chronić osobowość dziecka, daje możliwość gromadzenia siły do opanowania problemów życiowych i przeżyć wewnętrznych.

          Po co dziecku bajki?
          Rola bajek w świecie dziecka jest nie do przecenienia. Sami z dzieciństwa pamiętamy jak godzinami uwielbialiśmy słuchać snujących się opowieści o pięknych księżniczkach, dzielnych rycerzach, przygodach małych odważnych zwierzaków. Po co zatem dzieciom bajki? Powodów jest naprawdę wiele:
          •    rozładowują napięcie emocjonalne,
          •    wzbogacają doświadczenia dziecka,
          •    pobudzają wyobraźnię,
          •    pokazują sposoby rozwiązywania problemów,
          •    uczą radzenia sobie z trudnymi uczuciami,
          •    poszerzają świadomość dziecka
          •    dostarczają ważnych  wzorców osobowych,
          •    przedstawiają dziecku różne wzorce zachowań,
          •    pozwalają maluchowi zrozumieć, że ma wpływ na pewne sytuacje i może kontrolować swoje zachowania,
          •    uczą dziecko samodzielności i budują w nim poczucie własnej wartości


          Bajki terapeutyczne – co to takiego?
          Dziecięcy świat nie jest pozbawiony trudnych sytuacji i problemów. Coś co dla nas dorosłych jest oczywiste i łatwe, dla małego człowieka może stanowić przeszkodę nie do pokonania. Dziecko dopiero uczy się rozpoznawania, nazywania i radzenia sobie z emocjami. Bajki pozwalają mu na utożsamienie się z bohaterami, zrozumienie swoich uczuć oraz ewentualnych lęków, a także dają nadzieję na rozwiązanie problemów. Widząc, że inni też mają podobne kłopoty i potrafią sobie z nimi radzić dziecko zyskuje wiarę we własne możliwości. Bajka terapeutyczna adresowana jest głównie do dzieci (od 4-9 lat) ma na celu uspokojenie dziecka, zredukowanie problemów emocjonalnych i wspieranie rozwoju osobowego dziecka. Dzięki bajkom tajemnicze lęki dręczące dziecko tracą swoja moc, staja się zwykłymi sytuacjami, w których dziecko potrafi dobrze działać.
           
          Bajki terapeutyczne dzielimy na trzy grupy:
          •    relaksacyjne – mają na celu wyciszenie i uspokojenie dziecka,
          •    wychowawcze – ich zadaniem jest kształtowanie właściwych zachowań dziecka,
          •    psychoterapeutyczne – redukują dziecięce lęki i są jednym z elementów walki z problemami emocjonalnymi.


          Charakterystyka bajek terapeutycznych
          •    Akcja bajek relaksacyjnych jest powolna, a ich bohaterowie zazwyczaj nie biorą czynnego udziału w konkretnych wydarzeniach, a jedynie stoją z boku i uważnie obserwują otoczenie. Opowiadania te zazwyczaj odwołują się do zmysłów oraz wyobraźni dziecka i opierają na wizualizacji wrażeń.
           
          •    Bajki wychowawcze i psychoterapeutyczne poruszają trudny dla dziecka  temat np. pierwszy dzień w przedszkolu, narodziny rodzeństwa, lęk przed ciemnością czy strach przed nieznajomymi. Akcja opowiadania toczy się w miejscu znajomym dziecku (w domu, przedszkolu, u lekarza itd.), a  bohater, z którym dziecko może się identyfikować ma takie same problemy. Historia zawsze kończy się happy endem.
           

          Listopad 2025 r.

          Wspomaganie dzieci w rozwijaniu zdolności odróżniania dobra od zła.

           

          Jak kierować się dobrem w sytuacjach codziennych? Jest to główny cel wychowania przedszkolnego, który jest wpisany do Podstawy programowej wychowania przedszkolnego. Jednym z powodów pogłębiającego się kryzysu wychowania rodzinnego jest dominacja dzieci trudnych wychowawczo o niskich umiejętnościach społecznych. Aby poprawić trudną sytuacje potrzebne są wielokierunkowe działania. Zaczynając od ładu społecznego oraz umów regulujących dobre relacje pomiędzy dziećmi i dorosłymi w placówce wychowawczej. 

           

          Ustanowienie dobrych obyczajów w przedszkolu

           

          W czasach narastającego kryzysu wychowania rodzinnego trzeba jasno określić umowy regulujące, co wolno, aczego nie wolno w przedszkolu. Wiele z nich jest zapisanych w statucie przedszkola w formie praw i obowiązków. Umowy te muszą być respektowane przez wszystkich (dzieci, pracowników przedszkola). To w jaki sposób zachowują się rodzice w dużej mierze zależy od kultury osobistej personelu przedszkola i dobrych obyczajów tam panujących. 

          • od sposobu traktowania przychodzących osób: z życzliwością - gotowością do pomocy czy formalnie z dystansem;
          • styl porozumiewania się dyrektora i pracowników przedszkola: roszczeniowy, dyrektywny, partnerski;
          • forma napisów informacyjnych kierowanych do rodziców i nauczycieli;

          Jeżeli przedszkole jest prowadzone z kulturą pedagogiczną, przychodzące tam osoby dostosowują się i zachowują tak jak trzeba. 

           

          Prawa i obowiązki jakie znajdują się w regulaminie przedszkola

           

          • jakie zachowania nie będą tolerowane;
          • obowiązujące umowy dotyczące przestrzegania czasu, w którym dzieci przychodzą do placówki ją opuszczają;
          • stosowanie ogólnie przyjętych form grzecznościowych, dbałość o porządek i czystość budynku oraz otoczenia;

          Te wymagania muszą być zrównoważone z prawami przysługującymi rodzicom oraz ich dzieciom w przedszkolu. Zapoznanie ze statutem przedszkola, Podstawą programową wychowania przedszkolnego pozwoli na dogłębne zapoznanie z regulaminem i specyfiką pracy przedszkola. 

           

          Baśnie pomagają dzieciom odróżniać dobro od zła

           

          Wspomaganie dzieci w odróżnieniu dobra od zła obowiązuje w przedszkolach od niedawna. W wychowaniu starszych przedszkolaków zadziwiająco dobre rezultaty przynosi autorska metoda "Baśnie sposobem pomagania dzieciom odróżnić dobro od zła". Została sprawdzona w badaniach naukowych dlatego jest rekomendowana w sześciolatkach w domu i przedszkolu. Baśnie zawsze dobrze służyły wychowaniu dzieci gdyż pomagały zrozumieć czym jest dobro, a czym zło w postępowaniu ludzi. W każdej baśni dobro jest nagradzane i wyraziste, a zło tępione. Zawsze po wysłuchaniu baśni trzeba koniecznie rozmawiać z dziećmi o przebiegu baśni.

           

           

          Październik 2025 r.

          Jak budować odporność emocjonalną u dzieci?

          W dzisiejszym szybko zmieniającym się świecie odporność emocjonalna jest podstawą zdrowego rozwoju psychicznego i emocjonalnego naszych dzieci. To umiejętność radzenia sobie ze stresem, porażką oraz negatywnymi emocjami, która umożliwia adaptację do nowych sytuacji i powrót do równowagi po trudnych doświadczeniach. Jak zatem możemy wspierać nasze dzieci w budowaniu tej niezwykle ważnej cechy? Oto sprawdzone metody i techniki, które pomogą dzieciom stać się emocjonalnie odpornymi.

          Wzmocnienie poczucia własnej wartości

          Podstawą odporności emocjonalnej jest silne poczucie własnej wartości. Dzieci, które wierzą w siebie i swoje możliwości, są lepiej przygotowane do stawienia czoła wyzwaniom. Aby wzmocnić samoocenę dziecka, konieczne jest regularne podkreślanie jego mocnych stron i osiągnięć. Ważne jest, by chwalić nie tylko wyniki, ale także wysiłek i determinację.

          Nauczanie radzenia sobie z porażką

          Porażka jest nieodłączną częścią życia i nauki. Ucząc dzieci, że porażka to okazja do nauki i rozwoju, a nie powód do wstydu, kształtujemy ich odporność emocjonalną. Ważne jest, aby rozmawiać o własnych niepowodzeniach i pokazywać, jak można z nich wyciągnąć wnioski.

          Rozwijanie umiejętności rozwiązywania problemów

          Dzieci, które potrafią samodzielnie rozwiązywać problemy, czują się bardziej kompetentne i pewne siebie. Ważne jest, aby nie rozwiązywać wszystkich problemów za dziecko, ale zachęcać je do szukania własnych rozwiązań. Można to robić poprzez zadawanie pytań, które skłonią dziecko do myślenia i eksplorowania różnych opcji.

          Wspieranie zdrowych relacji

          Odporność emocjonalna jest również kształtowana w kontekście relacji. Dzieci, które mają silne i zdrowe relacje z rodzicami, rówieśnikami oraz innymi ważnymi osobami w swoim życiu, są bardziej odporne emocjonalnie. Dlatego niezwykle ważne jest budowanie atmosfery otwartości, zaufania i wsparcia w rodzinie.

          Nauczanie technik radzenia sobie ze stresem

          Zarządzanie stresem to ważna umiejętność dla odporności emocjonalnej. Nauka technik relaksacyjnych, takich jak głębokie oddychanie, medytacja czy ćwiczenia fizyczne, może pomóc dzieciom w radzeniu sobie ze stresem i negatywnymi emocjami. Uczenie dzieci, jak radzić sobie z trudnymi emocjami przez praktykowanie mindfulness, może również znacznie przyczynić się do ich odporności emocjonalnej. Ćwiczenia uważności uczą dzieci, jak być obecnym w chwili obecnej, akceptować swoje myśli i uczucia bez oceniania. Dodatkowo zachęcanie dzieci do wyrażania swoich uczuć przez sztukę, muzykę lub pisanie może stanowić ważne narzędzie w zarządzaniu stresem. Nie należy też zapominać o znaczeniu zdrowego snu i zbilansowanej diety, które są kluczowe dla utrzymania dobrej kondycji psychicznej i emocjonalnej.

          Odporność emocjonalna to fundament zdrowia psychicznego i szczęścia w życiu. Rozwijając u dzieci umiejętności takie jak radzenie sobie z porażką, rozwiązywanie problemów, zarządzanie stresem oraz budowanie zdrowych relacji, przygotowujemy je do życia pełnego wyzwań, ale też możliwości. Pamiętajmy, że każde dziecko jest inne i potrzebuje indywidualnego podejścia, ale zastosowanie powyższych strategii może stanowić solidną podstawę dla rozwoju odporności emocjonalnej u najmłodszych.

          Wrzesień 2025 r.

          ROZWÓJ 5-LATKA

          Piąty rok życia przynosi ugruntowanie nabytych wcześniej umiejętności. Dziecko doskonali sprawności, które pozwalają mu samodzielnie funkcjonować. Jest w stanie rozmawiać z rówieśnikami i dorosłymi, a także komunikować swoje emocje. Dziecko staje się gotowe do podjęcia nauki w szkole.

          Rozwój motoryczny (ruchowy)

          W tym wieku dziecko jest już gotowe, aby nauczyć się nowych sprawności: jazdy na łyżwach, nartach, pływania i tańca. Dziecko także jest w stanie jeździć na dwukołowym rowerku. Dodatkowym atutem jest zdolność powtarzania sekwencji ruchowych, co jest ważne ze względu na dalszy rozwój poznawczy i językowy. Dziecko bez trudu także wbiega po schodach krokiem naprzemiennym, skacze na jednej nodze i potrafi utrzymywać równowagę stojąc na jednej nodze z zamkniętymi oczami. 5-latek osiąga już pełną samoobsługę (odpinanie i zapinanie guzików, rozbieranie i ubieranie się, czynności higieniczne) i precyzyjne ruchy dłoni pozwalające na dokładne wycinanie, rysowanie i malowanie. W tym wieku zauważalne są też różnice płciowe dotyczące sprawności manualnych. Dziewczynki mają lepszą kontrolę nad mięśniami dystalnymi, czyli oddalonymi od centrum ciała, co wpływa np. na ładniejsze pismo. U chłopców natomiast przewaga jest widoczna w rzutach do celu oraz łapaniu piłki. Źródła tych różnic stanowią uwarunkowania mózgowe i hormonalne.

          Rozwój poznawczy

          Na tym etapie funkcje wzrokowe i słuchowe ulegają dalszemu usprawnianiu. 5-latek potrafi dobierać obrazki według wzorów tematycznych i atematycznych, kategoryzować, wykluczać element ze zbioru oraz uzupełniać szeregi. Pod koniec piątego roku życia dzieci rozwijają świadomość metajęzykową. W tym czasie przedszkolak może zacząć naukę języka obcego metodą komunikacyjną, pod warunkiem że opanował już język ojczysty. Dziecko potrafi już różnicować głoski w wyrazach, tworzyć przymiotniki, czasowniki oraz rymy.

          Rozwój mowy

          Na początku piątego roku życia system językowy dziecka jest już prawie ukształtowany. Dziecko potrafi już wymawiać wszystkie głoski z wyjątkiem [r], która pojawi się rok później. Przedszkolaki w tym okresie są w stanie opowiedzieć co działo się w czasie przeszłym, teraźniejszym i przyszłym. Potrafią budować spójne i poprawne gramatycznie zdania złożone nawet z 7 elementów. Mowa dziecka powinna być już całkiem zrozumiała dla otoczenia. Dziecko używa około 2000-3700 słów. Piąty rok życia to nadal wiek pytań – dlatego nadal należy udzielać dziecku wyczerpujących odpowiedzi. Pod koniec tego okresu dziecko potrafi już tworzyć wyrażenia przenośne i porównania.

          Rozwój zabawy

          5-latek jest już gotowy bawić się w gry z regułami. Rozumie sens ich przestrzegania i kolejność działań oraz osób w zabawie. Zabawy oparte na naśladowaniu stają się dłuższe i bogatsze w nowe sytuacje i słownictwo jakim dziecko operuje. Z 5-latkiem można grać w Piotrusia, warcaby, domino i proste gry planszowe typu Chińczyk. W zabawie widoczna jest silnie uwarunkowana różnica płciowa między chłopcami i dziewczynkami.

          Rozwój społeczny i emocjonalny

          Piąty rok życia to ostateczny czas na ukształtowanie się kompetencji społecznej, która potrzebna będzie, gdy dziecko rozpocznie naukę w szkole. Dziecko jest już gotowe do radzenia sobie z nowymi sytuacjami, zaczyna kontrolować swoje odpowiedzi i zastanawia się nad nimi. Coraz większego znaczenia nabiera dla niego grupa i opinie rówieśników na temat zachowania czy wyglądu. Stopniowo wyłącza się autorytet rodziców, a włączają autorytety zewnętrzne. Mimo to, dzięki wiedzy i obecności rodzica, nasza pociecha czuje się bezpiecznie w otaczającym świecie. W tym okresie zauważalne są też predyspozycje płciowe do pewnych zachowań. Chłopcy mają więcej energii, są czasem agresywni i nadpobudliwi. Dziewczynki natomiast są spokojniejsze i mniej konfliktowe. Dochodzi do dalszego rozwoju moralnego. Dziecko potrafi kontrolować wszystkie emocje i zachowania. Wie, czego oczekuje od niego otoczenie w danej sytuacji. Zaczyna używać form grzecznościowych typu: pan/i, proszę, dziękuję, przepraszam.

          W wyżej opisanych sytuacjach obserwujemy prawidłowy rozwój dziecka, który jest również kwestią indywidualną. Niektóre dzieci nabywają szybciej, a inne wolniej nowe umiejętności.